Kedu ka ị ga - esi mee ka ogo gị dị elu ma ọ bụrụ na ị nwere COPD?
Kedu ka ị ga - esi die ihe mgbaàmà nile nke ike ọgwụgwụ na ọrịa obstructive na-adịghị ala ala ( COPD )? Ka anyị leba anya na ihe na-eme ka ike ọgwụgwụ na ndị mmadụ nwere COPD ma kesaa ụfọdụ aro banyere otu esi eme ka ike gị dị elu.
Ịghọta ike ọgwụgwụ
Ike ọgwụgwụ - echiche nke onwe nke ike gwụrụ, ike ọgwụgwụ ma ọ bụ enweghị ume-dị iche na ike gwụrụ nkịtị.
Ọ bụghị ụdị ike gwụrụ nke na-eme ka ọ bụrụ ezigbo ụra abalị ma ọ bụ ọbụna iko kọfị dị mma. O di nwute, ọ bụkwa ihe mgbaàmà nke a na-aghọtaghị na ọrịa ọrịa mkpọnwụ na-adịghị ala ala.
Ike ọgwụgwụ nwere ike inwe mmetụta dị oke mkpa na iru ndụ maka ndị bi na COPD. N'eziokwu, mgbe dyspnea (mmetụta nke ume iku ume) nọgidere bụrụ ihe mgbaàmà kachasị njọ nke metụtara COPD, ike ọgwụgwụ dịka ihe dị mkpa mgbe ọ na-abịa na mmetụta ọjọọ nke ọrịa ahụ.
N'ozuzu ya, ike ọgwụgwụ na-eme ma ọ bụrụ na ihe dịka okpukpu atọ ka ọtụtụ ndị nwere COPD dị ka ọ dị n'ozuzu mmadụ. Maka ihe ndị a nile, ọ dị mkpa ka ị kwurịta ọ bụghị naanị ihe nwere ike ime ka ike gwụ gị, mana ihe ị nwere ike ime taa ka ị ka mma ịnagide mgbaàmà a.
Ihe na-akpata ike ọgwụgwụ na COPD
Gịnị mere ndị nwere COPD ji enwe ike ọgwụgwụ? Azịza ya adịghị mfe, ọ ga - abụkwa na e nwere ọtụtụ ihe na - arụkọ ọrụ ọnụ iji mee ka ike gwụrụ.
Na ihe omumu, enwere ike ike nke ndi mmadu nwere ike ime ka ha buru ibu na COPD siri ike ka ha ga - ejikota ya:
- Ọganihu nke oke nhụjuanya nke ụbụrụ-N'ihe dị ukwuu mgbalị a chọrọ iji na-eku ume, otú ahụ ka a na-etinyekwu ume n'ahụ
- Mbelata nke mmega ahụ- Anyị maara na mmega ahụ na ọbụna obere ego nwere ike belata ike ọgwụgwụ, na COPD nwere ike ịme ihe ga-eme ka ị ghara imega ahụ
- Mmetụta nke ndụ
- Mmetụta-Depression bụ onye a ma ama onye na-enye aka na ike gwụrụ ma na-ahụkarị ndị nwere COPD
Ihe omumu ndi ozo na egosi na enweghi ike ijikota COPD nwere ike ibute oge adighi ike n'èzí, ugboro ole na ole COPD a na-eme kwa afo, na mgbanwe ndi ozo n'oru oru:
- Mbelata nke oke na oke ahụ
- Hypoxemia , ma ọ bụ ụda oxygen na-agbadata na anụ ahụ, na-eme ka ike gwụrụ na ọkwa eletriki
- Mbelata ike na ntachi obi
- Mbelata nke cognition-Ike ọgwụgwụ n'ihi COPD jikọtara nsogbu na nchekwa na nsogbu nsogbu
- Ọrịa respiratory ugboro ugboro-Ọbụna ndị na-enweghị COPD na-ahụ ọnụ ọgụgụ dị ike mgbe ha na-ebute ọrịa strok, na ọrịa ndị a na-ejikọta na COPD
Ụzọ 10 Isi Na-achịkwa Ike ọgwụgwụ
N'iburu nnukwu ike nke ike na COPD, ọ bara ọgaranya na e nwere ọtụtụ ụlọnga ike ị ga-agbakwunye ndụ gị kwa ụbọchị.
Na-emega ahụ mgbe niile
Ndị na-emega ahụ na-ekwu mgbe nile na ike ọgwụgwụ na mmelite dị mma n'àgwà ndụ karịa ndị na-anọkarị. Ọ bụghị naanị na ị nwere ike ime ka ndụ gị ka mma, mana ọ na-ejikọta ogologo oge ndụ maka ndị bi na COPD .
N'ihe banyere mmega ahụ na COPD, nchịkọta nke ntachi obi (inwe ntachi obi) na ime mgbanwe dị mkpa. Mgbe ị tụlere nhọrọ gị, ọ dị mkpa ịmalite ngwa ngwa. Anyị maara site ná mgbakọ niile nke afọ ọhụrụ a gbajiri agbawa gburugburu ụwa na ihe ka ọtụtụ ná ndị mmadụ na-esiteghị n'usoro iji gbanwee ụdị ndụ ha. N'ịghọta nke a, chee echiche banyere omume ndị ị na-atọ ụtọ. Ihe aturu nwere ike ibu ugbo. Ọ bụ eziokwu na ịkọ ugbo nwere ike ịbụ ezigbo mmega ahụ, ma ọtụtụ ndị "chefuo" ha na-egosipụta ka ha na-enwe obi ụtọ banyere ihe ha na-eke. N'aka nke ọzọ, ndị ọzọ na-achọ ka ubi ghọọ ubi na-enweghị isi, ọrụ ọzọ ga-akacha mma.
Ọrụ ọtụtụ mmadụ na-enwe na-eje ije, ọ dịkwa ọtụtụ uru ị na-eje na COPD . Chee echiche banyere ụzọ isi mee ka ọ bụrụ ihe ọchị. Ị tụlere Geocaching? Geocaching bụ otu ụzọ isi mepụta ihe mgbaru ọsọ na-eje ije n'amaghị na ị na-eje ije maka ahụ ike gị. Ị nwere enyi ma ọ bụ onye òtù ezinụlọ ị ga-eso? Inwe onye ị ga-aza ajụjụ nwere ike ime ka i nwekwuo ike ijide ọrụ. Ị nwekwara ike ịchọrọ ilele omume ndị a kacha mma maka ndị nwere COPD .
Rie Nri Nri
Ị nwere ike icheta akwụkwọ akụkọ ahụ na-asị "ị bụ ihe ị na-eri" site na nwata. Enwere otutu otutu eziokwu na okwu a, na nri siri ike nke nri ndi na-aru ike nwere ike ime ka ndi mmadu bi na COPD na nsogbu ndi ozo di iche.
Mgbe ụfọdụ, o nwere ike isiri gị ike ịmata ebe ị ga-amalite mgbe ị na-eri nri dị mma. Ihe dị mkpa ịmara bụ na ị gaghị agbanwe ụzọ gị dum na-eri nri abalị. Ọ na-ewere "nzọụkwụ nwa" kama nke ahụ, nke na-eduga ná mgbanwe dị mma na nke na-adịgide adịgide n'omume oriri.
Dị ka mmega ahụ, ọ na-enyere aka na-atọ ụtọ. Gbalịa ịgbakwunye ihe oriri gị na ihe oriri dị mma kwa izu. Ụfọdụ ndị na-eme ihe mgbaru ọsọ nke iri nri ma ọ dịkarịa ala otu akwukwo nri okpukpuchi kwa ụbọchị. Ebe ọ bụ na COPD bụ ihe ize ndụ onwe ya na- akpata nrụpụta ọrịa kansa , ịchọrọ ịgbakwunye ụfọdụ n'ime ihe oriri ndị a nke a na-eche na iji belata ọrịa cancer akwara , ma maka uru mgbochi ha nakwa maka uru ha dị ugbu a n'inyere ahụ gị aka imeri nchekasị nke COPD. Mụtakwuo maka ihe oriri maka ndị nwere COPD .
Rie nri ụtụtụ kwa ụtụtụ
Iri nri ụtụtụ kwa ụtụtụ dị mkpa, dịka a gwara anyị mgbe niile. N'agbanyeghị nke ahụ, na COPD, ọ nwere ike ibute pasị abụọ. Nke mbụ, ọ nwere ike inye gị na mmelite ume mbụ ahụ dị mkpa ma ọ bụrụ na ị na-anagide ike ọgwụgwụ metụtara COPD.
Otú ọ dị, nri ụtụtụ ọma, bụ onyinye nye ahụ gị nke na-enye ya. Nri ụtụtụ siri ike, karịsịa nke na-agụnye mkpụrụ osisi na protein, nwere ike ime ka ị ghara inwe mmetụta mmetụta ike nke ike ọgwụgwụ n'ụbọchị.
Inwe Ezumike
Otu National Foundation na-atụ ụra na-ekwu na ọtụtụ ndị toro eto dị n'etiti awa asaa na awa itoolu kwa abalị. N'ezie, enweghị ụra na-enwe njikọ siri ike na ogowanye ike ọgwụgwụ na ọtụtụ ọnọdụ ahụ ike ndị ọzọ, gụnyere oke ibu na ọrịa shuga.
Nzọụkwụ mbụ iji hụ na ụra dị mma bụ ịme ezi àgwà ụra . Dị ka o kwesịrị, ị ga-arahụ ụra wee bilie n'oge ahụ n'otu oge kwa ụbọchị. Kpochapụ ihe ọ bụla n'èzí n'ime ime ụlọ gị ma debe ebe ị na-ehi ụra maka inwe mmekọahụ na ụra.
Mbelata nrụgide (atụle ya na nke ọzọ) nwere ike inyere ndị na-anagide ehighi ụra aka. Ọ kacha mma iri nri abalị ma ọ dịkarịa ala ọtụtụ awa tupu ịla ezumike. Nakwa, buru n'uche na caffeine na mmanya pụrụ inye aka na nsogbu nsogbu ụra.
E nwere ọtụtụ ụzọ COPD nwere ike isi gbochie ezumike gị kpọmkwem. Gwa dọkịta gị banyere otu n'ime nsogbu ndị a.
Belata Nsogbu
A na-ekwusi okwu ike mgbe niile na ị nwere ike ịghọ onye na-enweghị ike ịnụrụ okwu ndị ahụ bụ "wepụ ihe nrụgide ná ndụ gị." Ọ bụ ezie na okwu ndị a nwere ike ịdị nká, ozi ahụ dị ọhụrụ na akwụkwọ akụkọ. Nnyocha dịgasị iche achọpụtala na nlekọta nchekasị anaghị enyere ndị mmadụ aka ibi ndụ na-atọ ụtọ, kama ọ bụ nnukwu ike agha.
Enweghi ike ikwubiga okwu ókè banyere mkpa nchegbu nke ọrịa na-adịghị ala ala. Ịbelata nchekasị nwere ike ibelata ike ọgwụgwụ na nchekasị ma melite ndụ gị n'ozuzu ya, ọbụna na obere mgbanwe. Ọ bụrụ na ị maghị otu esi amalite, malite site n'ịlele ụzọ ndị a iji belata nrụgide ná ndụ gị. Mgbe i nwesịrị ụzọ ole na ole n'ime ụzọ ndị a, ị nwere ike ịmasị ịmụtakwu banyere nchịkwa nchegbu, otu o si arụ ọrụ, uru, na otu esi etinye usoro ndị a n'ụbọchị gị.
Na-aṅụ Ọtụtụ Ụdị Fluids
Ịnọgide na-aṅụ ọgwụ adịghị enye aka na-enyere onye ọ bụla aka ka ọ dịkwuo mma kama ọ dị mkpa karịa mgbe ị na-ebi na COPD. Ụfọdụ ọgwụ, yana ihe ndị dị ka iku ume na-eku ume, nwere ike ịbawanye mkpa mmiri gị mgbe ị na-arịa ọrịa a. Ọ bụ ezie na ịdị ọcha dị oke mkpa, ihe ka ọtụtụ ná ndị mmadụ amaghị na ọ dị mkpa ọ bụ ruo mgbe ha ga-adịwanye njọ.
Mmiri ịkpọ nkụ nwere ike ime ka isi awọ, ike ọgwụgwụ, ọnụ ọkụ, dizziness, ọtụtụ obi na ọnụ ọgụgụ ndị ọzọ. Ọ gwụla ma dọkịta gị agwa gị ma ọ bụghị, ọ dị mkpa ịṅụ ihe dị ka elekere asatọ asatọ nke iko mmiri kwa ụbọchị. Tụkwasị na nke ahụ, mmiri gwakọtara na okpomọkụ na iru mmiri pụrụ ịdị ize ndụ maka ndị bi na COPD. Wepụta oge iji mụta otú e si adị jụụ ma dị ọcha mgbe temometer dị n'èzí amalite.
Jụọ dọkịta gị banyere vitamin na mineral
Ị nwere ike ịjụ dọkịta gị ma ọ bụrụ na ihe nchịkọta vitamin ma ọ bụ ịnweta nwere ihe kwesịrị ekwesị nye gị, karịsịa ma ọ bụrụ na nri gị anaghị eri nri ndị dị mkpa. N'izugbe, agbanyeghị vitamin ndị ọzọ iji melite mgbaàmà ma ọ bụ ọrụ nsị na COPD.
Ihe doro anya doro anya bụ vitamin D. Anyị na-amụta ugbu a na ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke ndị mmadụ adịghị enwe vitamin a dị mkpa, na ụkọ vitamin D jikọtara n'ọtụtụ ọnọdụ sitere na osteoporosis na otutu sclerosis, na ọtụtụ ọrịa cancer. Ebe ọ bụ na ndị nwere COPD na-etinye oge obere oge n'èzí (otu n'ime ụzọ anyị si enweta vitamin D,) enweghị ike ịghọ nsogbu.
Obi dị m ụtọ na enwere ọbara nyocha dị mfe na dọkịta gị nwere ike ịchọta nke ga-eme ka ị mara ma ọ bụrụ na ị daa. Ọ bụrụ na ị daa, enwere ụzọ ole na ole iji bulie ọkwa gị. Ihe oriri na-enye nri na-agụnye mmiri ara ehi na azụ, mana ọ na -esiri gị ike inweta ihe zuru ezu site n'ihe ị na-eri. Ịkwụ ụgwọ obere oge na anyanwụ (dịka ọmụmaatụ, minit 10) tupu itinye sunscreen, na-enye gị ahụ aka itinye ezigbo mkpụrụ nke vitamin a dị mkpa. Ọ bụrụ na ọkwa gị dị ala, dọkịta gị nwere ike ịkwado mgbakwunye vitamin D3 iji bulie ọkwa gị n'ime ezigbo, n'etiti etiti nke nkịtị.
Kpao isi gi
Obere nwere ọtụtụ uru ahụike, gụnyere ịkwụsị nchekasị na ịba ụba nkwụsị. Gini mere ị ga-anwale obere ọchị iji nyere aka belata ike ọgwụgwụ gị kwa ụbọchị? Ọ bụrụ na ị maghị otu esi amalite, mee ntakịrị ihe nkwado. Lelee ihe nkiri egwuregwu. Gwa ndị enyi gị ka ha zitere gị ozi ịntanetị. Oge kachasị mma ịchọta ihu ọchị na ndụ gị, Otú ọ dị, ma eleghị anya site n'ịchọta ya naanị gị na ndị enyi gị n'ụbọchị gị.
Ọtụtụ mgbe, ọnọdụ ọnọdụ nrụgide nwere ike 'ịmegharị' ka ọ bụrụ ihe ọchị. Ọ bụrụ na ị kwenyeghị anyị, chee echiche banyere ọnọdụ ndị ị na-achị ọchị ugbu a banyere ndị a na-enweghị ike iwe n'oge ahụ. Icheghari bụ ụzọ nke ọnọdụ na-adịghị agbanwe agbanwe, ma ụzọ ị na-ele ya na-eme. Ịmalite ịrụ ọrụ na-arụ ọrụ ugboro abụọ dịka isi iyi ọchị na nchekasị. Gbalịa ya oge ọzọ ị na-enwe nrụgide.
Na-egbochi COPD Exacerbations
E nwere ọtụtụ ihe mere a ga-eji zere nsogbu ndị COPD, na ike ọgwụgwụ nke ike gwụrụ na COPD dị ka otu. Ọ bụghị naanị na mpụga ndị a na-eme ka ike gwụkwuo, ma na-amụba nsogbu ndị ọzọ nwere ike ịkpata ike ọgwụgwụ na COPD. Lelee echiche ndị a banyere otu esi belata mmekpa ahụ COPD taa .
Tinyekwuo oge n'èzí
Dị ka e kwuru na mbụ, imepụta oge site n'ọtụtụ ụzọ bụ ụzọ dị ukwuu isi nweta vitamin D, a jikọtaghị vitamin D na ọtụtụ nsogbu, ọbụna ọrịa kansa akwara. Ọtụtụ ndị mmadụ enweghi ike ịgụ site na nchọpụta ọmụmụ iji kwenyere na ndị mmadụ na-enwe mmetụta dị mma karị mgbe ha na-etinyekwu oge n'èzí. Ọbụna ìhè anyanwụ na-eme ka ụbụrụ na-erugharị n'ụbụrụ, na-emetụta ikike anyị nwere ịrụ ọrụ nlegha dịka icheta na ime mkpebi.
Okwu Site
Ike ọgwụgwụ, dị ka dyspnea, na-emetụta akụkụ nile nke ndụ maka onye bi na COPD, gụnyere ihe omume nke ndụ kwa ụbọchị, mmekọrịta mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na usoro ihi ụra. Ijikwa nlezianya rụọ ọrụ nke ike ọgwụgwụ na-achọ ka mmụtakwu mmụba na mmekorita ọrụ n'etiti ndị mmadụ na ndị ọrụ ahụike ha. Ọ dị mkpa ịgwa dọkịta gị banyere ike ọgwụgwụ gị ma mee mgbanwe ọ bụla dị mkpa, mana enwere ọtụtụ ihe ị nwere ike ime onwe gị ịmalite taa.
> Isi mmalite:
> Antoniu, S., na D. Ungureanu. Ịnwe ike ọgwụgwụ dị ka ihe mgbaàmà na COPD: Site na Descriptors na Questionnaires na mkpa nke nsogbu ahụ. Ọrịa Respiratory Chronic . 2015. 12 (3): 179-88.
> Kasper, Dennis L .., Anthony S. Fauci, na Stephen L .. Hauser. Ụkpụrụ Harrison nke Ọgwụ Mgbochi. New York: Mc Graw-Hill Education, 2015. Bipute.
> Kosteli, M., Heneghan, N., Roskell, C. et al. Ihe mgbochi na ndị na-akwado ọrụ mmekorita nke anụ ahụ maka ndị ọrịa nwere COPD na Nlekọta Nlekọta. Akwụkwọ nke International Journal of Chronic Disease Pulmonary Disease . 2017. 12: 1019-1031.
> Ọmụmụ, M., Vercoulen, J., Sprangers, M. et al. Ike ọgwụgwụ na COPD: Mmetụta Dị Mkpa Mana Echefuru. Lancet. Ọgwụ Ngwá Agha . 2017 Apr 21. (Epub tupu ebipụta ya).