Ọrịa na Ọrịa Digestive (Nke ahụ abụghị IBD)
Usoro nchịkọta nri na- enyere gị aka ịmịnye nri sitere na nri gị ma mee ka ihe ọ bụla ghara ịnwụ. Nyere na onye ọ bụla na-eri (na poops), nke a nile yiri ka ọ dị mma. N'ụzọ dị mwute, ihe ụfọdụ na-agahie mgbe ụfọdụ.
O siri ike (ma ọ bụ na-emeghị ihe ọjọọ) ka ị mara ihe na-emetụta gị, ọ gwụla ma a chọpụtalarị gị. Ọtụtụ ọrịa na ọrịa ndị na-efe nri nwere mgbaàmà na-agabiga agagharị, ma ọ bụ nuances ndị nwere ike agaghị ekwe gị omume ịchọta.
Mgbe ihe gbanwere na mgbaze, ọ dị mkpa itinye ihe ịrịba ama ọ bụla ma ọ bụ ihe mgbaàmà n'ọnọdụ. E nwere ike ịme ihe mgbaàmà oge ụfọdụ na mgbanwe ndụ dị ka iri nri karịa, ịṅụ mmiri, ma ọ bụ ịmega ahụ. Ihe mgbaàmà kachasị mkpa, dịka nnukwu mgbu ma ọ bụ ọbara ọgbụgba, ga-apụta ịhụ dọkịta ozugbo ma nweta nchoputa na ọgwụgwọ.
Mgbe ihe mgbaàmà ọ bụla na-amalite, nzọụkwụ mbụ bụ mgbe niile iji mee oge ịhụ onye na-ahụ maka ahụike ma nweta enyemaka na-achọpụta ihe ị ga - eme.
Echọtara Ọrịa Na-ahụ Maka Ọrịa
Diverticulitis: Ihe ịrịba ama, mgbaàmà, na nsogbu
N'ọnọdụ ụfọdụ, nsogbu nchịkwa nwere ike ịchọrọ onye ọkachamara na ọrịa nrịbama, nke bụ onye gastroenterologist .
Ka ọ dị ugbu a, ọ ga-enye aka ịghọta ụdị nsogbu dịgasị iche iche nke digestive dị na ihe ha gụnyere, yana ụfọdụ mgbaàmà zuru oke nke pụrụ igosi na otu n'ime nsogbu ndị a nwere ike imetụta gị.
Mgbaàmà Na-agba Ngwá Agha Red Flag
Ọ bụ ezie na ọtụtụ nsogbu digestive abụghị ihe mberede, enwere ụfọdụ mgbaàmà nke a ga-emeso ya na nchegbu karị. Oge ọ bụla enwere ọbara dị ukwuu na-agafe na ịkpụ ụkwụ , ma ọ bụ ọbara ọgbụgba adịghị akwụsị, nke a bụ ezi ihe mere ị ga-eji gaa ụlọ mberede ahụ.
Ihe mgbu dị arọ, karịsịa ma ọ bụrụ na e nwere ihe mgbaàmà ndị ọzọ dịka ọkụ, vomiting, nkwarụ, ma ọ bụ afọ ọsịsa ma ọ bụ mmegharị ọkpụkpụ ọ bụla, bụ ihe ndị ọzọ na-achọ ozugbo ngwa ngwa ma ọ bụ kpọọ ụgbọ ala.
Maka ndị a chọpụtala na ọrịa na-efe efe, dịka ọrịa obi na-egbu egbu (IBD, ọrịa Crohn ma ọ bụ ọrịa ulcerative colitis), na-ekpebi ma ọ bụrụ na mgbaàmà kwesịrị ịkpọ oku gaa na dọkịta ma ọ bụ njem gaa na ngalaba mberede nwere ike ịbụ ihe siri ike mkpebi. Mgbaàmà dị ka nkwụsị, nnukwu ihe mgbu, ma ọ bụ ọtụtụ ọbara nwere ike ịbụ ihe mberede, na ER ga-abụ ebe kachasị mma iji nweta ọgwụgwọ ozugbo. Maka ihe mgbaàmà dị iche iche na-amalite, dịka afọ ọsịsa ma ọ bụ ihe mgbu dị nro, oku na-achọ onye gastroenterologist ịhọrọ ihe ị ga-eme nwere ike ịbụ nzọụkwụ kachasị mma.
Mgbanwe na agba agba
A na-enwekarị ihe oriri site na ụcha nke ikuku ụkwụ. N'ọnọdụ ụfọdụ, iri ihe oriri na agba agba (ma ọ bụ ihe okike) ma ọ bụ ihe okike) nwere ike ime ka mgbanwe oge na-acha ọkụ.
Ọ bụrụ na agbanwe agbanwe agbanwe na-achọpụta ihe oriri ma ọ bụ mgbakwunye, enweghi ihe kpatara nchegbu. Mgbe agba ụcha gbanwere ruo ụbọchị ole na ole ma ọ bụ nri agaghị akọwa ya, ọ ga-abụ oge ịchọ ihe ọzọ.
N'ihe banyere ọbara ọgbụgba, a ga-ahụ dọkịta ozugbo, ọbụna maka ndị nwere ọnọdụ nke na-ebute ọbara ọgbụgba, dịka ọrịa obi na-afụ ụfụ ma ọ bụ ọrịa nrịba. Ụfọdụ akwa mkpuchi nke nwere ike isi na nri, ma mgbe ụfọdụ, ọ na-esi na ọrịa ma ọ bụ ọnọdụ na-arịa ọrịa, gụnyere:
A Change na stool Frequency
Mgbaji na afọ ntachi bụ nsogbu nkịtị, ha na-eme kwa onye ọ bụla site n'oge ruo n'oge. N'ọtụtụ ọnọdụ, enwere ike ịchọta ihe mere maka afọ ọsịsa ma ọ bụ afọ ntachi, ọ ga-apụkwa na ya n'enweghị ọgwụgwọ ọ bụla. N'ihe banyere afọ ọsịsa, ụfọdụ ndị nwere ike ịdịkwu mfe igbanwe nri ha ruo obere oge ruo mgbe ntụpọ na-adịghị ọcha gafere.
Maka afọ ntachi, eriri nri, mmiri ọṅụṅụ, ma ọ bụ ịmega ahụ pụrụ ime ihe atọ ahụ. Maka ma ọ bụ afọ ọsịsa ma ọ bụ afọ ntachi, ma ọ bụrụ na ọ na-aga n'ihu karịa ụbọchị ole na ole maọbụ na-eme ọbụna mgbe ịmechara nri na mgbanwe ndụ, ịhụ onye na-enye ahụike bụ nzọụkwụ ọzọ.
Mgbe ụbụrụ ma ọ bụ afọ ọsịsa na-esonyere ọkụ, ọbara ọgbụgba, ma ọ bụ ihe mgbu abdominal siri ike, a ga-enyocha dọkịta. Ọzọ, dọkịta ga-enye ndụmọdụ maka ịṅụ ọgwụ ma ọ bụ mee ka ọkpụkpụ obi dị nwayọọ ma ọ bụ mee ka ha maliteghachi ọzọ, n'ihi na ọgwụ ndị na-aṅụbigaghị ókè nwere ike ọ gaghị abụ ihe kwesịrị ekwesị ma ọ bụ ọbụna nyere aka maka ọnọdụ ụfọdụ (dịka ụfọdụ ụdị IBD maọbụ nje bacteria).
Ọkụ obi na GERD
Ọrịa obi ma ọ bụ ọrịa reflux gastroesophage (GERD) bụ nsogbu ebe akwara dị n'okpuru ala esophagus ahụ , sphincter esophageal (LES), adịghị arụ ọrụ dịka o kwesịrị. Ihe ndi ozo kwesiri ibusi afo acid site na afo na abia n'ime esophagus, ma oburu na achoghi, acid nwere ike ime ka oria nke nriakasi obi, dika oku ma obu nsogbu.
Ọ bụrụgodị na nrịkota obi na-eme naanị otu oge, ọ ga-ekwurịta ya na dọkịta n'ihi na mgbanwe nke nri ma ọ bụ ụfọdụ ọgwụ ndị ọzọ na-egbochi nwere ike ịkwụsị mgbaàmà ahụ ma ọ bụ gbochie ha ime na mbụ.
Mgbe ụfọdụ, obi nkorokasị adịghị abụ ihe kpatara nchegbu. Otú ọ dị, mgbe ọ na-eme ugboro ugboro (karịa ugboro abụọ n'izu), ọ nwere ike ịbụ GERD . GERD chọrọ ọgwụgwọ n'ihi na, ka oge na-aga, afo acid nwere ike imerụ LES na esophagus. N'ọtụtụ ọnọdụ, GERD nwere ike ịchọta ya site na dọkịta na-enweghị ọtụtụ ule na enwere ike ịgwọ ya n'ụzọ dị irè na ọgwụ ndị na-ejideghị ma ọ bụ ọgwụ ọgwụ .
Ọkpụkpụ Peptic ma ọ bụ Ọkụ Ọkụ
Ọrịa bụ ọnyá na akpụkpọ ahụ ma ọ bụ akpụkpọ anụ nke ọkpụkpụ nke na-akpata ọnyá, na ọnyá afọ peptic bụ ọnyá ma n'ime afo ma ọ bụ na akụkụ mbụ nke eriri afọ ahụ (duodenum). Ọ bụ ọrịa bacteria a na-akpọ Helicobacter pylori ( H. pylori ) kpatara ọrịa cancer peptic. Ihe abuo abuo na-akpata ọnya peptic na-ewere ọgwụ ọjọọ na-egbu egbu (NSAIDs) kwa ụbọchị ma ọ bụ ugboro ugboro n'izu. Ọ dịkarịghị, na otu n'ime nde mmadụ, ọnya peptic nwere ike jikọta ya na ọnọdụ a na-akpọ Zollinger-Ellison syndrome (ZES), nke na-eme ka etuto ahụ dị n'ime tractestive tract.
N'ihi na ọnyá nwere ike iduga na nsogbu ndị ọzọ, nsogbu kachasị njọ , dị ka ọbara ọgbụgba ma ọ bụ oghere n'ime afọ ma ọ bụ eriri afọ (nkwụsị), ọnya ọkpụkpụ chọrọ ọgwụgwọ. Achọpụta nchoputa nke ọnyá afọ peptic nwere ike ime site n'iji akara endoscopy nke elu-a na- emekarị nyocha iji chọpụta nsogbu na mgbago digestive ahụ (esophagus na afo). Egwuregwu a na - akpọ ihe njedebe na - agafe n'ime esophagus na n'ime afo. A na-enye ndị ọrịa ụta na-ehi ụra n'oge ule a, n'ihi ya, ha agaghị echeta ya ma ọ bụ nwee mmetụta ọ bụla. N'ihe banyere ọnya nke H. pylori mere , ọgwụ nje na ọgwụ ndị ọzọ, dịka ndị na-eti mkpụrụ nke mmiri, ga-edozi iji jikwaa mgbaàmà ma gbuo nje bacteria.
Gastritis
Okwu gastritis pụtara na ọnya afọ dị ọkụ. Ọkpụkpụ afọ na-eme ka imi na ihe ndị ọzọ na-echebe ya site na mmiri ọgwụ digestive. Mgbe a na-egbu ihe mgbochi ahụ, afọ na-emepụta obere ihe na-adịghị mma, ya mere enweghị ike ichebe onwe ya. Gastritis na-emekwa ka akpụkpọ anụ na-emepụta ihe dị ole na ole nke ezigbo acid na enzymes ndị a na-eji na mgbaze. Mgbaàmà nke gastritis nwere ike ịgụnye mmerụ afo (na oke nke afọ), ịkụ mmiri, ọgbụgbọ, vomiting, na ebe ndị gbara ọchịchịrị, mana ụfọdụ anaghị enwe ihe mgbaàmà. Ihe gastritis gụnyere nje bacteria H. pylori , iji NSAID, na ịṅụ mmanya na-aba n'anya. Ndị nwere ọrịa Crohn nke na-emetụta afo nwere ike ịmepụta gastritis.
Enwere ike ịchọpụta ihe ọṅụṅụ site na njedebe nke elu. E nwere ụdị isi abụọ nke gastritis: erosive na non-erosive. Ka oge na-aga, gastritis erosive nwere ike ime ka ọnyá nke afọ mebie ma ọnya nwere ike ịmalite. A na-ejikarị ọgwụgwọ eme ihe mgbe nile iji belata mmiri ara ehi ( antacids , H2 blockers , na proton pump inhibitors ). Ọ bụrụ na ọrịa ọzọ na-akpata ọrịa gastritis, dịka ọrịa Crohn, ịgwọ nsogbu ahụ nwere ike imezi gastritis.
Gastroparesis
Gastroparesis bụ ọgba aghara ebe nri na-aga nwayọọ nwayọọ, ma ọ bụ ma ọlị, site na afo n'ime obere eriri afọ . N'ọtụtụ ọnọdụ, a maghị ihe kpatara mmadụ ji emepụta gastroparesis, ma ụfọdụ ihe ndị a maara na-agụnye ọrịa shuga , oria ọrịa Parkinson , otutu sclerosis , ma ọ bụ ịmalite ịwa ahụ na tract digestive. A na-akpọ akwara nke na-ebugharị ihe oriri dị ka akwara nro , ọ bụrụ na akwara a mebiri, dịka ọmụmaatụ site na ọrịa shuga a na-achịkwaghị achịkwa, gastroparesis nwere ike ime. Gastroparesis bụ ihe a na-ahụkarị na ụmụ nwanyị, ihe mgbaàmà nwere ike ịgụnye inwe mmetụta zuru oke mgbe ị risịrị nri, ịgba agbọ, GERD, bloating, na mgbu afọ (ọnya abdominal elu).
Enwere ike ịme nyocha site na iji ule dị iche iche, nke nwere ike ịgụnye endoscopy elu na usoro GI elu , n'etiti ndị ọzọ. Gastroparesis bụ ọnọdụ na-adịghị ala ala, nke pụtara na mgbaàmà ahụ nwere ike ịmalite ma laghachi azụ ọzọ. Ọ bụrụ na ọrịa gastroparesis na-arịa ọrịa shuga, mgbanwe nke ọrịa shuga ga-eme ka ọ dị mma iji nwekwuo shuga. Maka ihe ndị ọzọ na-akpata gastroparesis, otu ma ọ bụ karịa nke ọgwụ dịgasị iche iche nwere ike iji kpalie ahụ ike na-ebugharị nri site na afọ na n'ime eriri afọ. Ụfọdụ ndị nwere ike ịchọrọ mgbanwe maka nri ha, nke nwere ike ịgụnye ihe ọ bụla site na iri obere nri iji nri mmiri na-eri oge, ma ọ bụ ọbụna inweta ihe oriri site na IV.
Gallstones
Nkume dị iche iche na-ejikarị emetụta ụmụ nwanyị karịa ụmụ nwoke. Na gallbladder bụ obere akụkụ nke imeju dị na imeju nke na-echekwa bile . Nkume mmiri nwere ike ịmalite mgbe bile anaghị enwe nri dị mma salts, cholesterol, na bilirubin. Nkume dị iche iche nwere ike ịdị iche na nha (site na ọka ájá ruo golf) ma nwee ike ịgụta ọnụ ọgụgụ site na otu n'ime ọtụtụ narị. Ndị mmadụ nọ n'ihe ize ndụ nke ịmepụta ihe gallstones na-agụnye ụmụ nwanyị, ndị karịrị afọ 40, ndị buru oke ibu, ndị nwere nnukwu ibu, na ndị nwere ọnọdụ ọgwụ ndị ọzọ dịka ọrịa Crohn .
Ọtụtụ ndị na-egbuke egbuke enweghị ihe mgbaàmà ọ bụla, ma ụrọ nwere ike ime ka ihe mgbu rie ma nwee ike ịnwụ ọtụtụ awa, ọgbụgbọ, vomiting, jaundice , na chacha acha. Nkume ndị na-adabere na mmiri bile nwere ike iduga nsị nke gallbladder na mbufụt na ducts, gallbladder, ma ọ bụ imeju. Mbufụt nke pancreas ( pancreatitis ) nwere ike ime ma ọ bụrụ na ngwugwu na-apụta n'otu otu ọkpụkpụ bile nke a na-akpọ okporo mmiri bile. Ọgwụgwọ maka egbugbere ọnụ nke na-akpata mgbaàmà bụkarị cholecystectomy , nke bụ iwepụ nsị nke gallbladder. N'ọtụtụ ọnọdụ, a nwere ike ime nke a n'enweghị ihe ọ bụla , nke pụtara na a na-eme ịwa ahụ site na iji obere ihe na mgbake dị ngwa.
Ọrịa Diverticular
Ọrịa diverticular gụnyere maverticulosis na diverticulitis. Diverticulosis bụ mgbe obere outpouchings na-eme n'ime oghere nke ogwe (nnukwu eriri afọ) . Mgbe ọnyá na-ebute ọrịa ma ọ bụ na-ahụ ọkụ, a maara ya dị ka diverticulitis. Ndị mmadụ nọ n'ihe ize ndụ maka ọrịa ndị na-efe efe gụnyere ndị karịrị afọ 40 na ndị bi ná mba ebe nri na-agụnye eriri ihe, dị ka United States, United Kingdom, na Australia. Ọtụtụ ndị na-eme njem na nchịkwa ha anaghị enwe mgbaàmà ọ bụla, mana ndị na-eme nwere ike ịnweta mgbu, ọbara ọgbụgba, na mgbanwe nke àgwà obi.
Diverticulitis anaghị adịkarị (ọ na - eme nanị ihe dị ka pasent 5 nke ndị nwere ọrịa nrịanrịa), ma ọ nwere ike ịkpata nsogbu ndị ọzọ, dịka nhụjuanya (ebe ọrịa na-ejupụta na pus), fistula (njikọ dị njọ n'etiti akụkụ abụọ) , peritonitis (ọrịa abdominal), ma ọ bụ ihe mgbochi (oghere) n'ime eriri afọ. Ịhụ onye gastroenterologist maka ọgwụgwọ na nlekota oge niile ga-enyere aka. Mgbanwe ihu igwe ndị a na-atụ aro maka ịchịkwa diverticulosis na-eri nri karịa ma na-etinye mgbakwunye fiber.
Celiac Ọrịa
A na-ewere ọrịa Celiac (nke a na-akpọ celiac sprue) dị ka ọrịa nke nwata, mana ugbu a amara na ọ bụ ndụ ogologo ndụ na ndị mmadụ "anaghị eto." Gluten bụ ụdị protein dị na ọka wit, ọka barley, na rye. Ndị na-arịa celiac nwere nzaghachi autoimmune mgbe ha na-eri nri ndị nwere gluten, nke nwere ike ibute nsogbu na-egwu nri na-akpata ọtụtụ mgbaàmà na-abụghị akụkụ digestive. Ọ bụrụ na ọrịa Celiac na-enyo enyo, onye dọkịta nwere ike ịnwale ule dị ka nyocha ọbara, ihe ọmụmụ mkpụrụ ndụ, ma ọ bụ biopsies si eriri afọ ahụ iji kwado nchoputa ma ọ bụ ịchịkwa ya.
Ọgwụgwọ maka celiac na-ezere gluten, nke nwere ike inyere aka ịchịkwa mgbaàmà ahụ. A na-eme ihe oriri na-adịghị na gluten n'okpuru nlekọta na nduzi nke onye na- eri nri. Ozugbo gluten si nri, ihe ka ọtụtụ ná ndị mmadụ na-enwe mmetụta ka mma. Nri gluten-enweghị nri na-adị mfe nkwụsi ike, na -emepụta ihe ọhụrụ, oriri na-ere ahịa n'ahịa na ịṅụbiga mmanya ókè bụ nke a na-akpọ na nkwakọba nri.
Okwu Site
Ihe kachasị mkpa icheta mgbe ị na-enwe mgbaàmà ọ bụla na-edozi ahụ bụ na ọtụtụ nsogbu adịghị njọ ma bụrụkwa ihe a ga-emeli. Isi ihe dị mkpa bụ ịhụ dọkịta ozugbo o kwere omume (ma ọ bụ ozugbo ọ bụrụ na enwere ihe ngosi mgbaàmà ọ bụla) iji nweta nchoputa. Ileghara mkpesa mgbagwoju anya nwere ike ime ka ihe mgbaàmà na-akawanye njọ, nke mere na ịchọta nyocha na ọgwụgwọ ozugbo o kwere mee dị mkpa. Ngwa ngwa a chọpụta nsogbu ahụ, ngwa ngwa a pụrụ itinye usoro ọgwụgwọ na ebe a ga-achịkwa mgbaàmà gị.
> Isi mmalite:
> National Information Digestive Disease Information Clearinghouse. "Nkọwa na Eziokwu maka Diverticulosis na Diverticulitis." Mee 2016. https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/diverticulosis-diverticulitis/Pages/definition-facts.aspx
> National Information Digestive Disease Information Clearinghouse. "Nkọwa na Eziokwu maka GER na GERD." National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. 13 Nov 2014. http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/gerd/#5
> National Information Digestive Disease Information Clearinghouse. "Nchọpụta nke Celiac Ọrịa." 16 Jun 2016. https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/celiac-disease/Pages/diagnosis.aspx
> National Information Digestive Disease Information Clearinghouse. "Gallstones." National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. 13 Nov 2014. https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/gallstones/pages/facts.aspx
> National Information Digestive Disease Information Clearinghouse. "Gastroparesis." National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. 13 Nov 2014. https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/gastroparesis/pages/facts.aspx