Nsogbu Circadian na-eduga ụra na ụra n'etiti ndị ìsì
Enwere nsogbu ihi ụra nke na-ewe obere mgbalị iji ghọta ihe. Karịsịa, ọ bụ ma eleghị anya, ọ kachasị sie ike ịghọta ihe mgbagwoju anya nke mgbagwoju anya . The jargon metụtara bụ ihe mbụ ịsụ ngọngọ; sayensi nwere ike ịbụ ihe ịma aka ọzọ. K'anyị weba ụda ma gbalịa ịghọta otu n'ime ihe mgbagwoju anya: Gịnị bụ Nsogbu Ụra na-adịghị na 24 na-abụghị 24?
Mụta banyere ihe kpatara, mgbaàmà, nyocha, na ọgwụgwọ nke na-abụghị 24.
Cycadian Rhythms na isi ihe nke ndị na-abụghị 24
Iji ghọtakwuo nke na-abụghị 24, ọ dị mkpa ịbanye n'ime otu n'ime usoro kachasị mkpa nke ndụ: ụra nke oge na ịmụrụ anya n'omume ọma nke abalị na ehihie.
Na-ejighi oge buru ibu na-eche banyere mmalite nke mmekọrịta a, ọ bụ ihe ezi uche dị na ịtụle na ndụ ahụ ga-achọ ịma na ọrụ mgbe nri dị. Mgbe ọ na-adịghị eche nche, oyi, ma ọ bụ mgbe nri siri ike ịbịa, ọ ga-abụ ihe ezi uche dị na ya iji mechie ihe ma chebe ike. Nke a nwere ike ịbụ ihe dị mkpa mere anyị ji ehi ụra .
Izizi usoro nke aru - ihi ụra na nlọ anya, metabolism, ntọhapụ nke hormone - na oge nke usoro mmụta ụwa na-ewe onye nlekọta oge kwesịrị ekwesị. A na-akpọ elekere elekere nke a bụ suprachiasmatic nucleus (SCN) . Ọ dị na hypothalamus , akụkụ dị n'ihu nke ụbụrụ nke jikọrọ nghọta na nghọta anyị.
Ìhè abanye na anya ma na-aga site na akwara nyocha, mgbatị nke ụbụrụ n'onwe ya. N'okpuru anya, ntinye anya site na nrughari akwara a na ebe a na-akpọ nyocha opic. Nanị n'elu nke a ( n'elu ), SCN. Ya mere, ìhè na-achịkwa usoro iheomume nke oge ahụ nke na-agbaso ụda circadian .
Enweghị ìhè, ahụ anyị na-aghọ ụgbọ mmiri nke na-efu ya. Ma anyi adighi n'ime nsogbu ndi siri ike dika enwere ike iche. N'ịbụ ndị a kụrụ n'ime mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ anyị, ahụ anyị ga-anọgide na-agbaso usoro mpempe akwụkwọ na-enweghị ihe ọhụụ nke ìhè na ọchịchịrị. Ọ bụrụ na-etinye gị n'ime ọgba, ebe na-adịwanye ọkụ mgbe niile, ị ka ga-ehi ụra ruo awa asatọ na ịmụrụ anya banyere elekere 16 kwa ụbọchị - ma ọ bụghị kpọmkwem. Nye otutu ndi mmadu, ogologo ubochi nke ubochi nke oma bu obere oge, ihe dika 24/2 hour. (Obere oge ọ ga-abụ mkpirikpi karịa awa 24). Nke a bụ oge ọkara ọzọ. N'ihi ya, kwa ụbọchị ị ga-achọ ịlakpu ụra wee bilie minit 30 ka e mesịrị n'ihi na ị gaghị enwe mmetụta nke ehihie na abalị. Ìhè na-enyere aka ịtọgharị nchekasị anyị n'ime ụbọchị ọ bụla ma na-enweghị ya usoro nke circadian ahụ anyị ga-agafe gafee ụbọchị ọmụmụ. Nke a na - ebute rhythm na-agba ọsọ ma ọ bụ nke na - adịghị azụlite nke na - emepụta n'ime izu.
Dị ka a pụrụ isi kwuo ya, nke a bụ ahụmahụ nke ndị kpuru ìsì. Ndị na-enweghị nghọta ziri ezi enweghị ike ịtọgharịa. Kama nke ahụ, ha na-agbapụta agbapụ nke circadian nke mkpụrụ ndụ. N'ihi ya, ọchịchọ ha na-ehi ụra na-esote obere oge kwa ụbọchị, na-eduga ụra nke ara ehi .
Ha na-achọkwa ịkpọ anya mgbe e mesịrị, nke a pụkwara ime ka ụra buru ibu . A ga-enwe oge mgbe enwere mmekọrịta zuru oke n'etiti ụbọchị ehihie na ụra na-ehi ụra. Mgbe ahụ, nke nta nke nta, ihe ga-amalite ịlaghachi azụ. Mgbanwe a na-agbanwe agbanwe na-eduga ná nsogbu ụra a na-akpọ, na nkenke, Ndị na-abụghị 24.
Eme
Ndị na-abụghị 24 na-abụkarị maka ikpu ìsì. A na-eme atụmatụ na enwere mmadụ 1 nde ndị ìsì na United States na pasent 20 bụ ndị kpuru ìsì. Dabere na ọdịdị nke ikpu ìsì, ụfọdụ nwere ike ijigide rhythms nkịtị. Ndị na-enweghị nghọta doro anya na-enwe ihe ize ndụ nke ịmepe emepe Non-24.
Nsogbu a nwere ike emetụta ihe karịrị ọkara nke ndị kpuru ìsì kpam kpam na pasent 50 ruo 80 na-eme mkpesa banyere ọgba aghara ụra.
N'ụzọ na-adọrọ mmasị, ndị na-abụghị 24 nwere ike ọ gaghị adịkarị na ndị ọhụụ. A kọọrọ ya n'etiti ndị nwere ogologo oge nke circadian (nke a na-akpọ tau). O nwekwara ike ime n'etiti ikwiikwii abalị na ụbụrụ na- egbu oge na- egbu oge (DSPS) bụ ndị na-enweta oge ọkụ ọkụ. Enwere ike ịhụ ya na nsogbu nchegbu na ndị nwere nkwenye ọgụgụ isi site na nsogbu dịgasị iche, gụnyere:
- Wepụ ọrịa
- Ụdị Angelman
- Nkwenye
- Ahụrụ ụbụrụ ụbụrụ
N'agbanyegh i ihe kpatara ihe na-abụghị 24, ihe mgbaàmà ahụ ga-abụ otu.
Mgbaàmà
Ndị na-abụghị 24 ga-eme mkpesa banyere usoro mgbanwe nke isi ike ịda ma ọ bụ ihi ụra, ihe mgbaàmà nke ehighị ụra, na ụra ụra. Nke a na-emekarị ọtụtụ izu dịka ọchịchọ maka mgbanwe ụra na mmekọrita na ihe okike nke ìhè na ọchịchịrị. A ga-enwe oge mgbe ụra na-adị mma, ma ọ ga-akawanye njọ. Ndị nwere nsogbu nwere ike iji mkpesa, ncheta oge dị mkpirikpi, na ọnọdụ uche mee mkpesa. Ọ pụkwara ịkpata iwe iwe na mmetụta nke mmetụta na-adịghị mma a na-akpọ malaise. Mgbaàmà ndị a dịkarịa ala ọnwa atọ.
Nchoputa
A na - achọpụta ọnọdụ ahụ mgbe ọ na - achọpụta usoro ihi ụra maka ọbụlagodi ụbọchị 14. Enwere ike ime nke a site n'iji akwụkwọ ndekọ ụra nke ụbọchị ọ bụla ma ọ bụ arụmọrụ . Ihe ndekọ ndị a ga-egosipụ oge ụra na-ehi ụra kwa ụbọchị, dị ka ọtụtụ ndị mmadụ na-anọ ogologo oge karịa 24 awa. Ọnwụ oge na-adabere na ụmị nke na-abanye ma nwee ike ịnweta ihe na-erughị minit 30 karịa ihe karịrị awa 1.
Oge ole ọ na - ewe iji dina ụra, ma ọ bụ ụra ụra, ga - amụba. Tụkwasị na nke ahụ, mmụba na-emeziwanye ụra na ụra ụra ga-eme.
Ihe nyocha ndị ọzọ nwere ike ịgụnye mmụba na ule ule nke mmalite melatonin (DLMO) ma ọ bụ 6-sulfatoxymelatonin na urine, nke na-emekarị na isi ihe abụọ dị izu 2-4.
Ọgwụ
A na-ejikarị ụbụrụ melatonin na- emekarị na-abụghị nke 24 na mgbede. Hetlioz bụ ọgwụ ọgwụ ọgwụ maka ọnọdụ ahụ. Ndị ìsì nwere ike ịzaghachi na ntinye oge nke oge, dị ka ọrụ ahụ na nri. Mgbe Onye na-abụghị nke 24 na-apụta na ọhụụ, ìhè nke ọma n'oge a ga-enye aka.
Ọ bụrụ na ị kwenyere na ị nwere ike ịnweta na-abụghị 24, malite site na ịchọ nyocha site n'aka onye ọkachamara na-ehi ụra nke nwere ike ịhazi ndokwa ọzọ ma nye ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị maka ọnọdụ ahụ.
> Isi mmalite:
> "Nhazi Omume Ụra nke Mba." Ụlọ Akwụkwọ American Academy of Sleep Sleep , mbipụta nke atọ, 2014.
> Lewy AJ na Newsome DA. "Ihe dị iche iche nke melatonin circadian secretary rhythms na ụfọdụ ndị isi kpuru." J Clin Endocrinol Metab . 1983; 56: 1103-07.
> Morgenthaler TI et al . "Kpee oge maka nchọpụta ahụike na ịgwọ ọrịa nke ịgba ụra na circadian: Akụkọ American Medicine of Sleeping Report." Ụra . 2007; 30: 1445-59.
> Sack RL et al . "Ọdịdị nke Circadian bụ ihe dị njọ na ndị isi kpuru ìsì: nsogbu na ihe dị mkpa." J Clin Endocrinol Metab . 1992; 75: 127-134.
> Sack, RL et al . "Ntinye nke rhythms na-eji ndụdụ na-agba ndụ site na melatonin na ndị ìsì." NEJM . 2000; 343 (15) 1070-1077.